Rouw bij mensen met een verstandelijke beperking

Voor mensen met een verstandelijke beperking is het verlies van een dierbare zeer ingrijpend. De uitingsmogelijkheden zijn vaak beperkt, wat de verwerking bemoeilijkt. Daarnaast is het besef van wat de dood is vaak niet of nauwelijks aanwezig. Ook hebben ze vaak moete met het verwerken van informatie, terwijl abstract denken een probleem kan vormen. Afhankelijk van de ernst van de beperking zijn zij meestal toch tot rouwen in staat. Kunnen voelen, tastbaar kunnen ervaren wat je mist, is heel belangrijk om te kunnen rouwen.

Begeleiders, ouders en andere verwanten kunnen mensen met een verstandelijke beperking helpen door het overlijden zo concreet mogelijk voor te stellen en in verband te brengen met hun actuele ervaringen. Het gestorven lichaam zien en voelen kan helpend zijn, terwijl bijvoorbeeld een voetbal bij de kist aan kan geven wie de overledene was.

Rituelen en symbolen zijn een houvast en kunnen steeds weer herhaald worden zodat de relatie tussen het sterven en het definitief niet terugkeren van de overledene actueel kan blijven. Ook foto's en (herinnerings)boeken kunnen daarbij helpen. Luisteren en laten praten zijn belangrijk. Het is van belang dat de persoon met een verstandelijke beperking wordt voorbereid op de uitvaart en dat de handelingen worden aangeleerd die worden verwacht zodat hij of zij de kans krijgt om deel te nemen aan het afscheidsritueel.

Literatuur: "Voor ouders/begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking"